Umowa zlecenie to niezwykle popularna w Polsce forma zatrudniania. Wynika to z faktu, iż zatrudnienie na tego typu podstawie jest niezwykle korzystne dla pracodawcy (a właściwie zleceniodawcy) – chodzi tu przede wszystkim o obciążenia finansowe. A jak przedstawia się sytuacja pracownika (zleceniobiorcy)? Jakie przysługują mu prawa?

Czym jest umowa zlecenie?

 

Umowa zlecenie to dwustronny kontrakt zawarty pomiędzy zleceniodawcą a zleceniobiorcą. Na jego mocy zleceniobiorca zobowiązuje się do wykonania czegoś (zlecenia), zaś zleceniobiorca zobowiązuje się do zapłaty za realizację umowy. Co ważne, jest to umowa starannego działania. Oznacza to, że zleceniobiorca dokłada najwyższej staranności do wykonania zlecenia i gdyby nawet nie udało się mu go zrealizować, zleceniodawca obowiązany jest mu zapłacić.

 

Uprawnienia zleceniobiorcy

Zatrudnienie w oparciu o umowę zlecenie ma charakter bardzo elastyczny. Oznacza to, że zleceniobiorca nie musi pracować 8 godzin dziennie jak wygląda to w przypadku pracy etatowej. W praktyce wygląda to najczęściej tak, że pracuje on 10-12 godzin, do czego bowiem zmuszają zleceniodawcy.

 

Zleceniobiorca nie musi słuchać poleceń swojego szefa – nie obowiązują go przepisy prawa pracy. To on sam organizuje swoją pracę, najważniejsze jest, aby wykonywał swoją pracę zgodnie z umową.

 

Miejsce i termin wykonania zlecenia są ustalane w umowie. Niekiedy może się zdarzyć, że zleceniobiorca może wykonywać dane zlecenie z dowolnego miejsca na świecie. Dotyczy to przede wszystkim prac, które realizowane są na komputerze.

 

Teoretycznie, umowa zlecenie może mieć charakter odpłatny, jak również i nieodpłatny. Jednakże ze względu na fakt zatrudniania w oparciu ten rodzaj kontraktu, powszechnie występuje odpłatna umowa zlecenie.

 

Zasadniczo, zleceniobiorcy nie przysługuje prawo do urlopu oraz przerw w pracy. Tego typu elementy nie zostały bowiem przewidziane przez ustawodawcę w kodeksie cywilnym. Natomiast mogą one znaleźć się w danej umowie, jeżeli strony o tym postanowią.

 

Zleceniobiorcy przysługuje prawo wypowiedzenia umowy w dowolnym czasie. Jednakże jeżeli zlecenie ma charakter odpłatny, wówczas zleceniobiorca odpowiada za szkodę, którą poniósł zleceniodawca z tytułu tegoż wypowiedzenia.

Umowa zlecenie a ubezpieczenie

Według aktualnego stanu prawnego, jeżeli dana osoba spełnia warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z kilku tytułów, jest ona objęta obowiązkiem ubezpieczeniowym z tytułu, który powstał jako pierwszy. Na swój wniosek może ona zostać objęta ubezpieczeniem ze wszystkich tytułów. Ponadto, jeśli zleceniobiorca prowadzi także działalność gospodarczą, wówczas zapłaci on od niej składki na ZUS, gdy podstawa wymiaru składek z umowy zlecenia będzie niższa aniżeli najniższa podstawa wymiaru składek, która obowiązuje osoby prowadzące działalność gospodarczą, czyli 60 % przeciętnego wynagrodzenia.

 

Od stycznia 2016 r. zleceniobiorcy uzyskali niezwykle ważne uprawnienie. Otóż obecnie od umowy zlecenia należy odprowadzać składki na ZUS. Obowiązek ten leży w gestii zleceniodawcy. Dzięki temu zobowiązaniu, zleceniobiorcy uzyskali niezwykle cenne prawo do korzystania z powszechnego systemu opieki zdrowotnej oraz uprawnienia emerytalne.

 

Umowa zlecenie to bardzo popularny sposób zatrudniania przez pracodawców. W ostatnim czasie uprawnienia zleceniobiorców uległy znacznemu rozszerzeniu, poprzez wprowadzenie obowiązku odprowadzania składek na ZUS. Podpisując umowę zlecenie warto jest dobrze poznać swoje prawa i obowiązki, aby uniknąć niepotrzebnych kłopotów.

 

Paweł Stasiak